Tên tiếng Việt: Trăn gấm 

Tên Khoa học: Python bivittatus Kuhl, 1820.

Tên khác: Trăn hoa, Trăn đất, Trăn Miến Điện.

Đặc điểm nhận dạng: Là một trong những loài rắn lớn nhất thế giới, với thân hình đồ sộ, cơ bắp khỏe. Đầu phân biệt rõ với cổ, có một vệt hình mũi mác sẫm màu trên đỉnh đầu và một đường vạch đen chạy từ sau mắt xuống góc hàm. Hoạt văn đặc trưng gồm các hình khối màu nâu sẫm, viền đen, được bao quanh bởi nền màu nâu nhạt hoặc vàng nâu, tạo thành một mô hình phức tạp như "tấm thảm". Đuôi ngắn. Con non thường có màu sắc tương phản rõ rệt hơn con trưởng thành.

Đặc điểm sinh học, sinh thái học:

Trăn gấm (Python bivittatus) là một trong những loài rắn lớn nhất thế giới, phân bố tự nhiên ở khu vực Đông Nam Á lục địa. Chúng sinh sống trong nhiều kiểu sinh cảnh khác nhau, từ rừng nhiệt đới ẩm, rừng thưa, đồng cỏ đến các vùng đất ngập nước và ven sông suối. Là loài hoạt động chủ yếu về đêm và hoàng hôn, chúng di chuyển chậm và săn mồi theo kiểu rình bắt, siết chết con mồi. Thức ăn của chúng rất đa dạng, từ động vật có vú nhỏ, chim đến bò sát. Loài đẻ trứng, con cái có tập tính ấp trứng và bảo vệ ổ. Do bị săn bắt lấy thịt, da và buôn bán thú cảnh, quần thể loài này trên toàn cầu đang suy giảm mạnh.

Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, Trăn gấm (Python bivittatus) thể hiện phạm vi phân bố rất hẹp, chỉ được ghi nhận ở khu vực núi đá phía Đông Bắc trong các đai độ cao từ trên 300m đến trên 800m, với tần suất bắt gặp cực kỳ thấp. Loài ưa sống trong các sinh cảnh rừng lá rộng thường xanh nguyên sinh hoặc ít bị tác động. Cụ thể, sinh cảnh tối ưu của loài là các khu rừng có cấu trúc nhiều tầng tán phức tạp, mật độ cây gỗ lớn cao, với nhiều cây đổ mục, gốc cây rỗng và các phiến đá lớn tạo thành hệ thống hang hốc tự nhiên lý tưởng cho việc trú ẩn, nghỉ ngơi và săn mồi. Đặc biệt, các khu vực sát các con suối, khe nước hoặc thác nhỏ trong rừng sâu là nơi ưa thích, không chỉ cung cấp nguồn nước mà còn thu hút các loài thú nhỏ - nguồn thức ăn chính của chúng. Về mặt dinh dưỡng, đây là một loài săn mồi đỉnh, thức ăn chủ yếu là các loài thú nhỏ và chim. Trăn gấm có tập tính hoạt động về đêm và lúc hoàng hôn, ban ngày ẩn mình. Tình trạng bảo tồn của loài tại đây rất đáng báo động, thể hiện qua các xếp hạng Cực kỳ Nguy cấp (CR) theo Sách Đỏ Việt Nam, Sẽ Nguy cấp (VU) theo IUCN, đồng thời thuộc trong Nhóm IIB của Thông tư 85/2025/NĐ-CP. Tình trạng quần thể hiếm và nguy cấp của loài chủ yếu là hậu quả của nạn săn bắt trực tiếp để lấy da, thịt, mật và sự suy thoái, thu hẹp nghiêm trọng sinh cảnh rừng nguyên sinh phức tạp – nơi cư trú bắt buộc và không thể thay thế của chúng.