Từ ngày 06/10 đến ngày 10/10/2026, Ban quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên (KBT) Pù Luông đã phối hợp cùng Dự án Pù Luông 2 và Hội Liên hiệp Phụ nữ 5 xã (Cổ Lũng, Pù Luông, Phú Lệ, Phú Xuân, Hồi Xuân) tổ chức thành công chuỗi sự kiện truyền thông về đa dạng sinh học tại 12 thôn/bản vùng đệm. Sự kiện đã thu hút đông đảo bà con nhân dân tham gia, tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động bảo vệ tài nguyên thiên nhiên tại địa phương.

Từ nâng cao nhận thức đến thay đổi hành vi

Nằm trong khuôn khổ Dự án Pù Luông 2 (Dự án Tăng cường năng lực hành động cho phụ nữ dân tộc thiểu số trong quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên), chuỗi sự kiện được tổ chức nhằm mục tiêu cốt lõi: Nâng cao nhận thức và hành động thực tế của cộng đồng các thôn vùng đệm trong việc bảo vệ đa dạng sinh học.

Sự kiện đã diễn ra sôi nổi tại 12 thôn, bản thuộc 5 xã vùng đệm bao gồm: Cổ Lũng (thôn Hiêu, Tân Thành, Kịt, Bó Nủa, Mường Khoòng, Thôn Mới); Phú Xuân (bản Pan); Hồi Xuân (bản Huối Luông, Phú Nghiêm); Pù Luông (thôn Thành Sơn, Kho Mường) và Phú Lệ (bản Hang).

Thay vì những bài giảng lý thuyết khô khan, chuỗi sự kiện lần này mang đến thông điệp mạnh mẽ nhằm thay đổi thói quen của cộng đồng từ "khai thác - sử dụng" sang "không khai thác trái phép - bảo vệ - sử dụng bền vững". Qua đó, giúp người dân hiểu rõ vai trò của hệ sinh thái đối với sinh kế, nguồn nước và sự phát triển của du lịch cộng đồng.

Cách làm sáng tạo, gần gũi với "Chuyện của bản mình"

Điểm nhấn của các buổi truyền thông là phương pháp tiếp cận trực quan, sinh động và lấy người dân làm trung tâm. Mở đầu bằng những câu chuyện thực tế "Chuyện của bản mình", bà con được khuyến khích kể tên những loài cây, con vật quen thuộc và tự nhận ra sự suy giảm của chúng qua năm tháng.

Thông qua các trò chơi tương tác, đố vui nhận quà và thảo luận tình huống thực tế, người dân đã được hướng dẫn cách nhận biết 4 nhóm loài quan trọng:

Nhóm cây gỗ lớn: Nghiến, Lim xanh, Chò chỉ...

Nhóm động vật: Voọc mông trắng, Gấu ngựa (với đặc điểm yếm trắng), Rùa đầu to, Cầy vằn Bắc...

Nhóm cây dược liệu: Lan kim tuyến đá vôi, Bảy lá một hoa, Khôi tía...

Nhóm Lâm sản ngoài gỗ (LSNG): Măng rừng, Rau sắng... với kỹ thuật thu hái bền vững "hôm nay có - năm sau còn".

Đặc biệt, phần xử lý tình huống như: "Phải làm gì khi gặp người lạ hỏi mua rùa đầu to hay chỉ chỗ có voọc?" đã giúp bà con trang bị kiến thức thực tế để ứng phó và báo tin kịp thời cho cơ quan chức năng, cán bộ KBT hoặc tổ bảo vệ rừng.

Sự đồng thuận và cam kết từ trái tim cộng đồng

Thành công lớn nhất của chuỗi sự kiện là việc hình thành nên một thông điệp hành động thống nhất và mạnh mẽ tại các cộng đồng: "Biết loài - Nhận diện đúng - Không khai thác trái phép - Báo tin - Cùng bảo vệ và bảo tồn"

Tại phần cuối của mỗi chương trình, dưới sự điều hành của Trưởng thôn và Hội Phụ nữ, bà con tại 12 thôn bản đã cùng nhau thảo luận, biểu quyết và ghi lên bảng lớn những cam kết chung của bản mình. Những hành động thiết thực như: Không săn bắt/đặt bẫy; Không mua bán trái quy định; Không khai thác tận diệt cây thuốc quý; Bảo vệ nguồn nước... đã nhận được sự đồng thuận 100% bằng những cánh tay giơ cao của dân bản.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Ban quản lý KBT Pù Luông, Dự án Pù Luông 2 và đặc biệt là sự tham gia nòng cốt của Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp đã tạo nên sức lan tỏa sâu rộng cho chiến dịch. Với những kiến thức và cam kết đã đạt được, mỗi người dân vùng đệm giờ đây đang dần trở thành những "kiểm lâm viên không chuyên", đóng vai trò nòng cốt trong việc gìn giữ mầu xanh và sự đa dạng sinh học quý giá của núi rừng Pù Luông cho thế hệ mai sau.

- Ban Quản lý Khu BTTN Pù Luông -