Tên tiếng Việt: Rắn cạp nia bắc Tên Khoa học: Bungarus multicinctus Blyth, 1861 Tên khác: Rắn cạp nia, Hổ khoang trắng đen. Đặc điểm nhận dạng: Thân hình tròn, mảnh hơn so với rắn cạp nong. Hoạt văn gồm các khoang màu đen bóng và trắng (hoặc trắng xám) hẹp xen kẽ đều đặn suốt chiều dài cơ thể. Số lượng khoang trắng thường nhiều hơn đáng kể so với khoang đen, tạo cảm giác có nhiều sọc trắng. Đầu nhỏ, màu đen, có thể có các vạch trắng nhỏ. Đuôi mảnh. Sống lưng cũng nổi gờ do vảy sống lưng lớn. Đặc điểm sinh học, sinh thái học: Rắn cạp nia bắc (Bungarus multicinctus) là một loài rắn độc cực mạnh (họ Elapidae), đặc trưng bởi các khoang đen và trắng (hoặc trắng xám) hẹp xen kẽ đều đặn suốt cơ thể. Loài phân bố chủ yếu ở Đông Nam Á lục địa và miền Nam Trung Quốc. Chúng ưa sống trong các sinh cảnh ẩm ướt như ruộng lúa, đồng cỏ ngập nước, ven suối, đầm lầy và các khu vực nông nghiệp có nguồn nước. Là loài hoạt động về đêm (nocturnal) và sống chủ yếu trên mặt đất. Thức ăn chính bao gồm cá, ếch nhái, thằn lằn, rắn nhỏ và đôi khi là động vật gặm nhấm. Loài đẻ trứng. Nọc độc thần kinh cực mạnh của chúng là mối đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng con người. Tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Pù Luông, Rắn cạp nia bắc (Bungarus multicinctus) là một loài hiếm gặp với phân bố không đồng đều. Loài được ghi nhận ở cả hai khu vực Đông Bắc (núi đá) và Tây Nam (núi đất), nhưng phổ biến hơn ở khu vực núi đá phía Đông Bắc với tần suất "ít" (++) so với mức "hiếm" (+) tại khu vực Tây Nam. Về phân bố theo độ cao, chúng chỉ xuất hiện ở các đai dưới 300m và từ 300-800m, phù hợp với tập tính ưa sinh cảnh thấp, ẩm ướt. Sinh cảnh ưa thích của loài là các khu vực ven suối, đất ngập nước, rừng thứ sinh ẩm và gần các thủy vực, nơi chúng có thể săn các loài con mồi chính như ếch nhái, cá nhỏ và các loài rắn khác. Là loài hoạt động về đêm và có nọc độc thần kinh cực mạnh, Rắn cạp nia bắc đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát quần thể động vật nhỏ. Mặc dù được xếp hạng Sắp bị đe dọa (NT) trong Sách Đỏ Việt Nam, quần thể của loài đang chịu áp lực đáng kể từ nạn săn bắt để lấy nọc độc và thịt, cùng với nguy cơ suy thoái và thu hẹp các sinh cảnh đất ngập nước, ven suối - môi trường sống thiết yếu của chúng. Do đó, các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt sinh cảnh ẩm ướt và kiểm soát săn bắt là cần thiết để bảo tồn loài này tại Pù Luông. |